Protein:
Hepimizin bildiği gibi başta kırmızı et olmak üzere et ve et ürünleri önemli protein kaynaklarıdır ve unutulmamalıdır ki proteinler hücrelerin ana maddesidir. Dolayısıyla büyüme ve geliime için dışarıdan protein alımı şarttır. Proteinler vücutta enzimlerin, hormonların ve kanda hemoglobinin yapılmasında gerekli olan hammaddedirler. Önemli bir enerji kaynağıdırlar. Kanda ilaçların, birçok hormonların ve lipidlerin taşınması ve belirli oranlarda dokularla teması da proteinlerle gerçekleşir.
Bazı ana besin maddelerindeki protein miktarları şöyledir;
BESİN MADDESİ |
MİKTARI |
PROTEİN MİKTARI(gr) |
| Buğday Ekmeği |
1 dilim (40gr.) |
3 |
| Kızarmış yağsız et |
1 dilim (100gr.) |
27-30 |
| Koyun Beyni |
1 adet (100gr.) |
12 |
| Haşlanmış tavuk |
1 porsiyon (100gr.) |
12 |
| Izgara piliç |
100gr. |
17 |
| Yumurta |
1 ortaboy |
6 |
| Ciğer tava |
1 porsiyon (50gr.) |
15 |
| Haşlanmış kuzu-koyun eti |
100gr. |
14-15 |
| Kuzu pirzola |
100gr. |
20-22 |
| Tavada kızarmış balık eti |
100gr. |
22-25 |
| Fasulye, mercimek, ... |
1 tabak (200gr.) |
7-8 |
| Beyaz peynir |
1 porsiyon (30gr.) |
5 |
| inek sütü |
1 bardak (200gr.) |
7 |
Demir:
Demirin kan yapımında büyük rolü olduğu hemen hemen herkesçe bilinmekte. Ancak bilinmeyen bir şey vardır ki o da kan yapımı için vücuda alınan demirin miktarının değil, vücuda alınan emilebilir demir miktarının önemli olduğudur. Vücuda alınan demirin sadece emilebileni kanda hemoglobin yapımında kullanılır. Emilen ve kullanılmayan demir de karaciğer ve kemik iliğinde depolanır. Demirin emilebilir olması kimyasal yapısınan kaynaklanır. Emilimi zor olan yapıdaki demirin vücut tarafından kullanılması C vitamini yardımıyla mümkündür. Bunun yanında vücuda alınan bazı maddeler de demir emlilimini engellemektedir. Örneğin bu maddelerden biri de tanendir ve çayda bol miktarda bulunur.
Kırmızı et hayvansal proteinler içerisinde en çok demir içeren iki besin maddesinden biridir. (Diğeri de karaciğerdir.) Kırmızı et ve karaciğerin içerdikleri demirin bir önemi de emilebilme özelliklerinin yani biyoyararlarının yüksek olmasıdır. Kırmızı et ve karaciğerdeki demirin %25’nin (ki bu oldukça yüksek bir orandır) emilebilir demir olması kırmızı et ve karaciğerin kan yapımındaki önemini göstermektedir.
Türkiye’de de çok sık görülen demir eksikliğine bağlı kansızlık (anemi) organizmadaki demirin azalıp kaybolması sonucu ortaya çıkar. Türkiye’de hamile bayanların %40-70’inde, hamile olmayan erişkin bayanların %15-40’ında, erişkin erkeklerin %5-10’unda, 5 yaiına kadar olan çocukların %50’sinde demir eksikliğine bağlı kansızlık (anemi) vardır. Bu da kan yapımında önemli rolü olan kırmızı etin daha fazla tüketilmesi gerektiğini göstermektedir.
|
